Vanaf 20 januari 2027 wordt de Europese Machineverordening (EU) 2023/1230 van toepassing. Cybersecurity krijgt daarmee nadrukkelijker een plaats binnen de veilige werking van machines. Voor machinebouwers en productiebedrijven is dit een goed moment om te kijken hoe machines, netwerken en toegangen daadwerkelijk zijn ingericht en waar risico’s zitten.

Bij Gain zien we dat die vraag zeker niet alleen speelt bij nieuwe automatiseringsprojecten. Juist bestaande installaties zijn in de loop der jaren vaak uitgebreid: er komen koppelingen bij, leveranciers krijgen remote access en onderdelen worden vervangen. De techniek verandert, terwijl documentatie en afspraken niet altijd volledig meegroeien. Een actuele inventarisatie maakt zichtbaar hoe de OT-omgeving er werkelijk voor staat.

De praktijk rond de machine

Een beoordeling begint daarom niet alleen bij tekeningen en hardwarelijsten. Samen met een software- of hardware engineer of iemand van de technische dienst wordt gekeken naar de installatie zelf. Welke PLC’s, HMI’s, IPC’s, switches en routers zijn aanwezig? Welke verbindingen worden gebruikt, wie kan waarop inloggen, waar staan back-ups en hoe is remote support geregeld?

Die praktische ronde levert vaak informatie op die niet uit de documentatie blijkt. Zo kan een netwerkverbinding anders zijn ingericht dan op tekening, kan toegang nog actief zijn terwijl die niet meer nodig is, of is niet duidelijk welke software- of firmwareversie bij een machine hoort. Daarmee ontstaat een actueel beeld van de punten die aandacht vragen.

Van inzicht naar maatregelen

Na de inventarisatie wordt bepaald welke cybersecurityrisico’s relevant zijn en welke verbeteringen logisch zijn. Dat kan gaan om gebruikersrechten, netwerksegmentatie, remote access, logging, firmware, versiebeheer, PLC-programma’s en het beheer van configuraties en back-ups.

Niet iedere maatregel vraagt dezelfde aanpak. Een ongebruikte toegang kan vaak direct worden verwijderd of rechten kunnen worden aangepast. Andere wijzigingen, zoals netwerksegmentatie, vragen engineering en moeten passen binnen productie, onderhoud of een geplande modificatie.

De klant ontvangt een praktisch rapport met de aangetroffen situatie, de belangrijkste risico’s en een prioritering van vervolgstappen. Daarmee wordt duidelijk wat op korte termijn kan worden verbeterd en welke maatregelen meer voorbereiding vragen. Waar gewenst kan Gain vervolgens ondersteunen bij het uitwerken en realiseren van die aanpassingen. Het rapport helpt bovendien om keuzes aantoonbaar vast te leggen en kan als basis dienen voor verdere uitwerking richting bijvoorbeeld IEC 62443.

Waarom nu beginnen?

De Machineverordening (EU) 2023/1230 treedt op 20 januari 2027 in werking. Daarnaast spelen ontwikkelingen rond NIS2 en de Cyber Resilience Act, afhankelijk van de organisatie en het type machine. Voor veel bedrijven roept dat vragen op over bestaande machines, documentatie, securityniveaus en de maatregelen die nog nodig zijn.

Het beoordelen van installaties, bepalen van prioriteiten en uitvoeren van wijzigingen kost tijd. Zeker wanneer aanpassingen alleen tijdens onderhoudsstops of geplande modificaties kunnen worden uitgevoerd. Door nu te starten, blijft er ruimte om maatregelen zorgvuldig te plannen en mee te nemen in beheer, onderhoud en toekomstige projecten.

Secure Industrial Automation

Binnen Gain noemen we deze aanpak Secure Industrial Automation: cybersecurity als onderdeel van industriële automatisering, machineveiligheid en beschikbaarheid. De technische maatregel moet niet alleen beveiligingstechnisch kloppen, maar ook uitvoerbaar zijn in een productieomgeving.

Met de Europese Machineverordening (EU) 2023/1230 in zicht is dit het moment om inzichtelijk te maken hoe machines en de OT-omgeving ervoor staan, waar de belangrijkste cybersecurityrisico’s zitten en welke verbeteringen nodig zijn. Gain kan dit inventariseren en analyseren, overzichtelijk rapporteren en waar nodig ondersteunen bij het oplossen of aanpassen. Wie richting 2027 nog wijzigingen wil kunnen doorvoeren, doet er goed aan daar nu mee te beginnen. Wilt u weten waar uw organisatie staat? Neem dan gerust contact op met Gain Automation Technology.

geplaatst: september 2026